Nerka jest najczęściej przeszczepianym organem w Polsce. Dane z 2025 roku wskazują, że wykonano ponad 2200 przeszczepów narządów, a transplantacja nerki w wielu przypadkach znacząco poprawia jakość życia pacjentów i pozwala im wrócić do codziennego funkcjonowania.

O tych faktach, a także o roli edukacji w transplantologii, opowiedziała dr hab. Beata Januszko‑Giergielewicz, prof. uczelni – Prorektor ds. studenckich i kształcenia medycznego, w wywiadzie udzielonym Radiu Olsztyn – redakcja Elbląg.

Podczas rozmowy profesor podkreśliła, że transplantacja to temat niezwykle istotny społecznie, a jednocześnie wciąż budzący wiele emocji, pytań i niepewności. Jej zdaniem kluczową rolę w tym obszarze odgrywają – rzetelna wiedza oraz możliwość podejmowania świadomych decyzji, zarówno przez pacjentów, jak i przez całe społeczeństwo.

Z tych założeń narodził się pomysł stworzenia aplikacji „e‑przeszczep”, której jest współtwórczynią. Jak wyjaśniła podczas audycji, impulsem do jej powstania był okres pandemii COVID‑19, kiedy tradycyjne formy edukacji zdrowotnej oraz bezpośredni kontakt ze społeczeństwem zostały znacząco ograniczone. Wówczas szczególnie wyraźnie ujawniła się potrzeba tworzenia nowoczesnych, cyfrowych narzędzi edukacyjnych.

Aplikacja „e‑przeszczep” została zaprojektowana jako źródło autoryzowanej i uporządkowanej wiedzy o transplantologii. Użytkownicy znajdą w niej informacje dotyczące przeszczepiania narządów takich jak nerki, wątroba, serce, płuca czy trzustka, a także zagadnienia związane z kwalifikacją do transplantacji, przebiegiem leczenia oraz funkcjonowaniem i jakością życia po przeszczepie.

Istotnym elementem aplikacji jest część poświęcona obowiązującym przepisom prawa. Albowiem w Polsce obowiązuje zasada domniemanej zgody – brak sprzeciwu za życia oznacza możliwość pobrania narządów po śmierci. Mimo że regulacja ta funkcjonuje od lat, świadomość społeczna w tym zakresie nadal pozostaje niewystarczająca.

W audycji radiowej poruszony został również społeczny i edukacyjny wymiar aplikacji „e‑przeszczep”. Jedną z jej funkcji jest możliwość symbolicznego wyrażenia poparcia dla idei transplantacji poprzez wyświetlenie zielonego paska na ekranie urządzenia. Choć nie ma on skutków prawnych, może stanowić impuls do rozmów z bliskimi i wyrażenia własnej woli dotyczącej dawstwa narządów.

Jak podkreśliła Pani Prorektor:

rozmowa na temat transplantacji ma ogromne znaczenie, zwłaszcza w sytuacjach granicznych, gdy decyzje podejmowane są pod wpływem silnych emocji. Wcześniejsze wyrażenie własnego stanowiska może znacząco ułatwić ten proces rodzinom oraz zespołom medycznym.

Podczas rozmowy przypomniano również, że transplantacja dla wielu pacjentów jest jedyną szansą na życie lub jego znaczące wydłużenie. Przeszczepienie nerki pozwala w wielu przypadkach na rezygnację z długotrwałej dializoterapii i umożliwia powrót do aktywności zawodowej i społecznej.

Jednym z wyzwań pozostaje jednak nadal liczba dawców, zwłaszcza żywych. Jak zaznaczyła dr hab. Beata Januszko‑Giergielewicz:

w Polsce takie przeszczepy wykonywane są rzadziej niż w wielu innych krajach, mimo że współczesna medycyna pozwala przeprowadzać je w sposób bezpieczny.

Jej zdaniem to właśnie wiedza pozwala przełamywać obawy i niepewność związaną z transplantacją. Zrozumienie procesu, zasad i konsekwencji przeszczepiania narządów sprawia, że decyzje podejmowane są bardziej świadomie i odpowiedzialnie. Aplikacja „e‑przeszczep”, ma być takim pierwszym krokiem – narzędziem pomagającym oswoić temat transplantacji, uporządkować informacje i zachęcać do rozmowy o transplantacji.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy na antenie Radia Olsztyn – link do audycji

fot. Radio Olsztyn